बातम्या

रोडियम, ज्याला सामान्यतः 'काळे सोने' म्हणून ओळखले जाते, हा प्लॅटिनम गटातील असा धातू आहे ज्याचे साठे आणि उत्पादन सर्वात कमी आहे. पृथ्वीच्या कवचातील रोडियमचे प्रमाण केवळ एक अब्जांशाच्या एक अब्जांश इतकेच आहे. 'जे दुर्मिळ ते मौल्यवान' या उक्तीप्रमाणे, मूल्याच्या बाबतीत रोडियमचे मूल्य सोन्यापेक्षा अजिबात कमी नाही. हा जगातील सर्वात दुर्मिळ आणि सर्वात मौल्यवान धातू मानला जातो आणि त्याची किंमत सोन्यापेक्षा १० पट जास्त आहे. अशा प्रकारे, १०० किलो हे काही कमी प्रमाण नाही.

मौल्यवान धातू ऱ्होडियम

तर मग, ऱ्होडियम पावडरचा फायबरग्लासशी काय संबंध आहे?

आपल्याला माहित आहे की ग्लास फायबर हा एक उत्कृष्ट कार्यक्षमता असलेला अजैविक अधातू पदार्थ आहे, जो इलेक्ट्रॉनिक्स, बांधकाम, एरोस्पेस आणि वाहतूक यांसारख्या प्रमुख क्षेत्रांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो. त्याच्या उत्पादन प्रक्रियेमध्ये एक अत्यंत महत्त्वाची प्रक्रिया असते – वायर ड्रॉइंग, ज्यामध्ये कच्चा माल भट्टीत उच्च तापमानावर वितळवून त्याचे ग्लास सोल्युशन बनवले जाते, आणि नंतर त्याला एका सच्छिद्र बुशिंगमधून वेगाने ओढून ग्लास फायबरच्या धाग्यांमध्ये रूपांतरित केले जाते.

ग्लास फायबर ड्रॉइंगमध्ये वापरले जाणारे बहुतेक सच्छिद्र बुशिंग्स प्लॅटिनम-ऱ्होडियम मिश्रधातूंचे बनलेले असतात. प्लॅटिनम उच्च तापमान सहन करू शकते आणि पदार्थाला मजबुती देण्यासाठी ऱ्होडियम पावडरचा वापर केला जातो. कारण, द्रवरूप काचेचे तापमान ११५० ते १४५० अंश सेल्सिअसच्या दरम्यान असते. तसेच, यात औष्णिक क्षरण प्रतिरोधकताही असते.

गळती प्लेटमधून काचेच्या द्रावणाची खेचण्याची प्रक्रिया

असे म्हणता येईल की, ग्लास फायबर कारखान्यांमध्ये प्लॅटिनम-ऱ्होडियम मिश्रधातूचे बुशिंग्स हे उत्पादनाचे एक अत्यंत महत्त्वाचे आणि सामान्यपणे वापरले जाणारे साधन आहे.