फायबरग्लास हा एक अजैविक, अधातू पदार्थ आहे, ज्यात उत्कृष्ट कार्यक्षमता, चांगले उष्णतारोधन, तीव्र उष्णतारोधकता, चांगली गंजरोधकता आणि उच्च यांत्रिक शक्ती असते. तो काचेचे गोळे किंवा काचेपासून उच्च तापमानात वितळवणे, वायर ड्रॉइंग, गुंडाळणे, विणणे आणि इतर प्रक्रियांद्वारे बनवला जातो. त्याच्या मोनोफिलामेंटचा व्यास काही मायक्रॉन ते वीस मायक्रॉन असतो, जो केसाच्या १/२० ते १/५ भागाएवढा असतो. फायबरच्या प्रत्येक जुड्यात शेकडो किंवा हजारो मोनोफिलामेंट्स असतात. फायबरग्लासचा उपयोग सामान्यतः संमिश्र पदार्थ, विद्युतरोधक आणि उष्णतारोधक पदार्थ, सर्किट सबस्ट्रेट्स आणि राष्ट्रीय अर्थव्यवस्थेच्या इतर क्षेत्रांमध्ये मजबुतीकरण साहित्य म्हणून केला जातो.
१. बोटी
फायबरग्लास संमिश्र पदार्थांमध्ये गंजरोधकता, हलके वजन आणि उत्कृष्ट मजबुतीकरण प्रभाव ही वैशिष्ट्ये असून, त्यांचा वापर याटच्या सांगाड्यांच्या आणि डेकच्या निर्मितीमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.
२. पवन ऊर्जा आणि फोटोव्होल्टाईक्स
पवन ऊर्जा आणि फोटोव्होल्टाईक्स हे दोन्ही प्रदूषणरहित आणि शाश्वत ऊर्जा स्त्रोतांपैकी आहेत. फायबरग्लासमध्ये उत्कृष्ट मजबुतीकरण क्षमता आणि हलके वजन ही वैशिष्ट्ये असून, एफआरपी ब्लेड्स आणि युनिट कव्हर्सच्या निर्मितीसाठी ते एक उत्तम साहित्य आहे.
३. इलेक्ट्रॉनिक आणि इलेक्ट्रिकल
इलेक्ट्रॉनिक आणि इलेक्ट्रिकल क्षेत्रांमध्ये फायबरग्लास प्रबलित संमिश्र पदार्थांच्या उपयोगात प्रामुख्याने त्याचे विद्युतरोधकत्व, क्षरणरोधकता आणि इतर वैशिष्ट्ये वापरली जातात. इलेक्ट्रॉनिक आणि इलेक्ट्रिकल क्षेत्रातील संमिश्र पदार्थांच्या उपयोगात प्रामुख्याने खालील भागांचा समावेश होतो:
- इलेक्ट्रिकल एन्क्लोजर्स: यामध्ये इलेक्ट्रिकल स्विच बॉक्स, इलेक्ट्रिकल वायरिंग बॉक्स, इन्स्ट्रुमेंट पॅनल कव्हर्स इत्यादींचा समावेश आहे.
- विद्युत घटक आणि विद्युत घटक: जसे की इन्सुलेटर, इन्सुलेटिंग साधने, मोटर एंड कॅप्स, इत्यादी.
- पारेषण वाहिन्यांमध्ये कंपोझिट केबल ब्रॅकेट्स, केबल ट्रेंच ब्रॅकेट्स इत्यादींचा समावेश होतो.
४. एरोस्पेस, लष्करी संरक्षण
अंतराळ, लष्करी आणि इतर क्षेत्रांमधील सामग्रीच्या विशेष गरजांमुळे, ग्लास फायबर कंपोझिट सामग्रीमध्ये हलके वजन, उच्च सामर्थ्य, चांगला आघात प्रतिरोध आणि ज्वाला-प्रतिरोधकता हे गुणधर्म आहेत, जे या क्षेत्रांसाठी विविध प्रकारचे उपाय प्रदान करू शकतात.
या क्षेत्रांमध्ये संमिश्र पदार्थांचे उपयोग खालीलप्रमाणे आहेत:
– लहान विमानाचा सांगाडा
हेलिकॉप्टरचा सांगाडा आणि रोटर ब्लेड
– विमानाचे दुय्यम संरचनात्मक घटक (तळ, दरवाजे, आसने, सहायक इंधन टाक्या)
विमान इंजिनचे भाग
–हेल्मेट
–राडोम
– बचाव स्ट्रेचर
५. रासायनिक रसायनशास्त्र
फायबरग्लास संमिश्र पदार्थांमध्ये चांगला गंज-प्रतिरोध आणि उत्कृष्ट मजबुतीकरण प्रभाव ही वैशिष्ट्ये आहेत आणि रासायनिक उद्योगात रासायनिक कंटेनर (जसे की साठवण टाक्या), गंज-प्रतिरोधक जाळ्या इत्यादींच्या निर्मितीसाठी त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.
६. पायाभूत सुविधा
स्टील, काँक्रीट आणि इतर साहित्यांच्या तुलनेत फायबरग्लासमध्ये चांगला आकार, उत्कृष्ट मजबुतीकरण क्षमता, हलके वजन आणि गंजरोधकता हे गुणधर्म आहेत, ज्यामुळे फायबरग्लास प्रबलित साहित्य पूल, धक्के, महामार्गाचे पृष्ठभाग, ट्रॅसल पूल, किनारी इमारती, पाइपलाइन इत्यादींच्या निर्मितीसाठी योग्य ठरते. पायाभूत सुविधांसाठी हे एक आदर्श साहित्य आहे.
७. बांधकाम
फायबरग्लास संमिश्र पदार्थांमध्ये उच्च मजबुती, हलके वजन, वृद्धत्व प्रतिरोध, उत्तम ज्वाला-रोधक क्षमता, ध्वनीरोधक आणि उष्णतारोधक इत्यादी वैशिष्ट्ये आहेत आणि त्यांचा वापर विविध बांधकाम साहित्याच्या निर्मितीमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जाऊ शकतो, जसे की: प्रबलित काँक्रीट, संमिश्र पदार्थांच्या भिंती, उष्णतारोधक पडदे आणि सजावट, एफआरपी स्टील बार, स्नानगृहे, जलतरण तलाव, छत, लाइटिंग पॅनेल, एफआरपी टाइल्स, दरवाजाचे पॅनेल, कूलिंग टॉवर इत्यादी.
८. गाड्या
पारंपरिक सामग्रीच्या तुलनेत संमिश्र सामग्रीमध्ये कणखरपणा, क्षरण-प्रतिरोध, झीज-प्रतिरोध आणि तापमान-प्रतिरोध या बाबतीत स्पष्ट फायदे असल्यामुळे, आणि ती वाहतूक वाहनांच्या हलके वजन व उच्च शक्तीच्या गरजा पूर्ण करत असल्यामुळे, वाहन उद्योगात त्यांचा वापर अधिकाधिक व्यापक होत आहे. ठळक उपयोग खालीलप्रमाणे आहेत:
– कारचे पुढील आणि मागील बंपर, फेंडर्स, इंजिन कव्हर्स, ट्रकचे छप्पर
– कारचे डॅशबोर्ड, सीट, कॉकपिट, ट्रिम
– ऑटोमोटिव्ह इलेक्ट्रिकल आणि इलेक्ट्रॉनिक घटक
९. ग्राहक वस्तू आणि व्यावसायिक सुविधा
ॲल्युमिनियम आणि स्टीलसारख्या पारंपरिक सामग्रीच्या तुलनेत, ग्लास फायबर प्रबलित सामग्रीचे गंज-प्रतिरोधकत्व, हलके वजन आणि उच्च सामर्थ्य हे गुणधर्म संमिश्र सामग्रीला उत्तम कार्यक्षमता आणि हलके वजन देतात.
या क्षेत्रात संमिश्र पदार्थांच्या उपयोगांमध्ये खालील बाबींचा समावेश आहे:
– औद्योगिक उपकरणे
– औद्योगिक आणि नागरी हवेच्या दाबाच्या बाटल्या
– लॅपटॉप, मोबाईल फोन केस
घरगुती उपकरणांचे भाग
१०. खेळ आणि मनोरंजन
संमिश्र पदार्थांमध्ये हलके वजन, उच्च मजबुती, डिझाइनचे मोठे स्वातंत्र्य, सुलभ प्रक्रिया आणि आकार देणे, कमी घर्षण गुणांक, चांगली थकवा-प्रतिरोधकता इत्यादी वैशिष्ट्ये आहेत आणि त्यांचा क्रीडा उपकरणांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. ठराविक उपयोग खालीलप्रमाणे आहेत:
–स्की बोर्ड
–टेनिस रॅकेट्स, बॅडमिंटन रॅकेट्स
– रोइंग
–बाईक
–मोटारबोट
पोस्ट करण्याची वेळ: १७ ऑगस्ट २०२२
